|
|
![](../../images/tackice-460.gif)
Klima...
![](../../images/tackice-460.gif)
O klimatskim prilikama u srednjem delu
zapadnomoravske udoline može se dobiti najvrenija slika na osnovu podataka
sakupljenih u toku nekoliko decenija u metereološkoj stanici Kraljeva,
koja leži na oko 200m nadmorske visine, 43° 43' severno od ekvatora i
20° 41' istočno od Griniča.
Godišnjim
dobima u Kraljevu menjaju se temperature vazduha, količine i oblici atmosferskog
taloga, oblačnost i pravci vetrova i druge metereološke pojave.
Srednja godišnja temperatura vazduha
iznosi oko 11°C. Srednje mesečne temperature su viče leti i dostižu najveću
vrednost u julu (oko 22°C), a niže su tokom zime, najniže u januaru (oko
0°C). Razlika između najviših i najnižih srednjih temperatura vazduha
prema tome dostiže oko 22°C. Vrednosti srednjih mesečnih temperatura opadaju
od leta ka zimi i rastu od zime ka letu i mogu se videti iz priloženog
dijagrama.
Pa ipak, stvarne temperature vazduha mogu da budu znatno
veće ili manje od tih srednjih mesečnih temperatura. Tako na primer najviša
zabeležena temperatura vazduha u Kraljevu dostizala je 44,3°C, a najniža
je bila -25,4°C. Razlika između tih krajnje visokih i niskih temperatura
dostiže oko 70°C.
Mada je nesumnjivo da su zimske temperature vazduha
po pravilu najniže, a da one dostižu najveću vrednost u toku leta, od
interesa je da se istakne da su tokovi tih kretanja različiti iz godine
u godinu po svom iznosu. Tako osim pomenutih izrazito hladnih dana sa
niskim temperaturama, mogu da se jave i blagi zimski dani kad se temperatura
vazduha popne do oko 19 ili 20°C iznad nule. Tokom leta, osim najizrazitijih
toplih dana, kad se temperatura vazduha popne i do 40 pa i 44°C, mogu
da se jave i relativno prohladni dani kada temperatura vazduha opadne
najviše do oko +5°C. To su naravno najizrazitija odstupanja ka najnižim
i najvišim temperaturama i ona se javljaju ređe, u toku niza godina.
Najčešći vetar u toku godine je zapadni
(70%). Sa njim se udružuju i dosta česti vetrovi sa severozapada (60%)
i jugozapada (60%). Ređi je istočni vetar (50%). Vetrovi iz ostalih pravaca
su znatno ređi, kao severni (18%) i južni (9%), dok su ostali još neizrazitiji
(1-2%).
Srednja godišnja oblačnost dostiže
u Kraljevu oko 5,5, tj. nešto više od polovine neba je prekriveno oblacima.
Oblačnost se povećava leti do 7,7 tj. do oko tri četvrtine neba, a smanjuje
zimi do oko 3,6 tj. do oko jedne trećine neba. Naravno, to su prosečne
vrednosti oko kojih se kreće stvarna oblačnost, koja inače može biti i
znatno viša ili znatno niža od označene, kao u pojedinim godinama, tako
i pojedinih dana, kada nebo može biti i u toku leta i u toku zime i potpuno
pokriveno oblacima ili sasvim vedro.
Srednje godišnje količine padavina
(kiše, snega i dr.) dostižu oko 734mm vodenog taloga. Naravno, u Kraljevu
ima i vlažnijih godina, kada se količina padavina poveća do oko 1m ili
sušnih godina, kada količina atmosferskih taloga opadne do oko 0,5m.
Srednje mesečne količine taloga su prosečno uzevši najveće
u junu (oko 87mm), a najmanje u februaru (oko 39mm) i novembru (46mm).
Količine padavina se smanjuju prosečno uzevši najizrazitije krajem jeseni
i krajem zime, a povećavaju manje tokom zime a najizrazitije početkom
leta. Mesečne količine taloga mogu biti istina znatno više (max 300 mm)
ili niže od iznetih vrednosti (min svega 6mm).
Najveća količina padavina može da dostigne u toku jednog
dana oko 100mm, ali su takve količine retkost s obzirom da na padavine
veće od 10mm otpada godišnje prosečno uzevši oko 21 dan, iznad 5mm oko
47 dana, iznad 1mm oko 100 dana a iznad 0.1mm svega oko 125 dana. Najviše
dana otpada na kišu (prosečno oko 104 dana), sneg se javlja oko 26 dana,
grad oko 1,5 dana a slana oko 34 dana. Snežni pokrov prosečno traje oko
35 dana. Grmljavina se u kraljevu javlja oko 18 dana.
Sneg
počinje najranije 31. oktobra, najpoznije 30. decembra, srednje uzevši
oko 2. decembra. Sneg prestaje najranije 6. februara, najpoznije 25. aprila,
prosečno oko 27. marta. Dakle, snežne padavine i snežni pokrov mogu da
se jave između kraja oktobra i kraja aprila, ali se prvi sneg javlja krajem
decembra a poslednji već početkom februara.
O klimatskim prilikama u planinskom području
severno i južno od Kraljeva nema konkretnih podataka. Svakako, tu su klimatske
prilike drugačije. Zime su hladnije, duže traju, duže traje i sneg, ranije
počinje i poznije prestaje. Leta su svežija, prohladnija. Atmosferskih
taloga je nešto više no u kotlini. Pošto su planine južno od Kraljeva
više, razumljivo je da su tu i planinske odlike klime izrazitije.
Planinska klima, bez obzira na svoje surovije odlike
u zimskom periodu, predstavlja sa druge strane i posebno bogatstvo s obzirom
da mnogo izrazitije obezbeđuje uslove za zimske sportove, kao i zato što
u letnjem periodu godine svojim osvežavajućim temperaturama vazduha omogućuje
organizovanje letnjih klimatskih odmarališta.
|
|